Προσωπικά εργαλεία

Δημοκρατική λειτουργία του σχολείου και εκπαίδευση στα δικαιώματα

Προτάσεις για τη δημοκρατική λειτουργία των σχολείων, την εκπαίδευση των μαθητών στα δικαιώματα, τις σχολικές δραστηριότητες, την υποστήριξη των μαθητών, την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας και των διακρίσεων στο σχολείο, έστειλε ο Συνήγορος του Παιδιού στο Υπουργείο Παιδείας!

Ο Συνήγορος έλαβε υπόψη του τις προτάσεις μαθητών και εκπαιδευτικών με τους οποίους έχει συζητήσει όλα αυτά τα χρόνια.

Ο Συνήγορος του Παιδιού, από το 2003 µέχρι σήµερα, πραγµατοποιεί κάθε χρόνο δεκάδες επισκέψεις σε σχολεία σε όλη τη χώρα, όπου συναντιέται και συζητά µε οµάδες µαθητών και εκπαιδευτικούς (ενδεικτικά, το 2014 είχε 75 συναντήσεις - συζητήσεις µε µαθητές και µαθήτριες). Συμμετέχει ακόμη σε εκδηλώσεις και σεμινάρια εκπαιδευτικών και σε συναντήσεις µε Συλλόγους γονέων και κηδεµόνων. Επίσης ακούει τη γνώμη των παιδιών σε ανοικτές εκδηλώσεις και συναντήσεις διαλόγου, μέσω των Ομάδων Εφήβων Συμβούλων του και άλλων δράσεων με στόχο τη συμμετοχή και την έκφραση των απόψεων των παιδιών.

Οι προτάσεις του Συνηγόρου αφορούν τα παρακάτω θέματα:

  • δημοκρατική σχολική διοίκηση

Για την εφαρμογή της δημοκρατίας στο σχολείο είναι απαραίτητο να υποστηριχθεί η λειτουργία των συλλογικών οργάνων του σχολείου, να ακούγεται η γνώμη των μαθητών, να δημιουργηθεί καλό σχολικό κλίμα, κλπ.

  • σχολικοί κανονισµοί

Όλα τα σχολεία χρειάζεται να φτιάξουν, με τη συμμετοχή μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων, σχολικό κανονισμό, με δικά τους λόγια, και να φροντίζουν για την εφαρμογή του! Το Υπουργείο πρέπει να υποστηρίξει τη διαδικασία αυτή.

  • επικοινωνία µεταξύ µαθητών – εκπαιδευτικών

Αίτημα και δικαίωμα των μαθητών είναι να υπάρχει περισσότερος χρόνος για επικοινωνία και διάλογο με τους καθηγητές. Χρειάζεται επιμόρφωση εκπαιδευτικών, να υπάρχει χρόνος στο αναλυτικό πρόγραμμα για συζήτηση και να οριστούν καθηγητές που θα επικοινωνούν συστηματικά με τους μαθητές και τις μαθήτριες συλλογικά και ατομικά.

  • µαθητικές κοινοτήτες

Χρειάζεται να επικαιροποιηθεί ο νόμος για τις μαθητικές κοινότητες, και παράλληλα να υπάρξει καλύτερη οργάνωση του θεσμού και επιμόρφωση των καθηγητών ώστε να λειτουργούν καλά!

  • σχολική πειθαρχία, κυρώσεις, εναλλακτικά μέτρα

Ο νόμος που ρυθμίζει τις κυρώσεις για τους μαθητές που παραβιάζουν τους κανόνες, πρέπει να εκσυγχρονιστεί και τα σχολεία να αξιοποιούν περισσότερους εναλλακτικούς τρόπους αντιμετώπισης τους, και όχι μόνο αποβολές!

  • εκπαίδευση στα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα του παιδιού

Οι μαθητές πρέπει να εκπαιδεύονται στα δικαιώματα του ανθρώπου και του παιδιού, σε όλη τη διάρκεια του σχολείου, με συμμετοχικές και βιωματικές μεθόδους και σύγχρονα εργαλεία. Ακόμη μπορούν να αξιοποιηθούν διάφορα μαθήματα, συζητήσεις, πρωτοβουλίες, κλπ.

  • σχολικές δραστηριότητες, ευέλικτη ζώνη

Η ευέλικτη ζώνη και τα προγράμματα (πολιτιστικά, περιβαλλοντικά, αγωγής υγείας) έχουν πολύ θετική επίδραση στο σχολικό κλίμα, στις σχέσεις μεταξύ των μαθητών και με τους καθηγητές τους, στην εκτόνωση εντάσεων κλπ. Προτείνουμε να προβλεφθεί χρόνος για ευέλικτη ζώνη και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και τα προγράμματα να είναι μέσα στο σχολικό ωράριο και για όλους τους μαθητές και τις μαθήτριες.

  • προστασία των µαθητών από οικογενειακή βία και παραµέληση

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην προστασία των μαθητών από τη βία και την παραμέληση είναι πολύ σημαντικός. Όταν πληροφορούνται ή διαπιστώνουν ότι τα παιδιά είναι θύματα ενδοοικογενειακής βίας, πρέπει οπωσδήποτε να ενεργούν για την προστασία τους, όπως προβλέπει ο νόμος, και να δίνεται η δυνατότητα στα παιδιά να μιλήσουν με ένα ψυχολόγο ή κοινωνικό λειτουργό για τα θέματα που τους απασχολούν. 

  • πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας στο σχολείο

Ο Συνήγορος πιστεύει ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στο δημοκρατικό και κοινοτικό χαρακτήρα του σχολείου, σε διαδικασίες συμμετοχής και διαλόγου, ώστε να αναδειχθούν τρόποι αποτελεσματικής πρόληψης και αντιμετώπισης κάθε μορφής σχολικής βίας, μέσα από συνεργασία και σχέσεις εμπιστοσύνης.

  • ερευνητικές εργασίες (project)

Να διασφαλιστεί η διαθεματικότητα και διεπιστημονικότητα των project, η συνδιδασκαλία από επιμορφωμένους εκπαιδευτικούς διαφορετικών ειδικοτήτων, η διάθεση απαραίτητου διδακτικού χρόνου, η δημιουργία ολιγάριθμων ομάδων μαθητών και να μπορούν οι μαθητές να επιλέγουν το θέμα που τους ενδιαφέρει.

  • δικτύωση σχολείων µε τοπικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας και κοινωνικής πρόνοιας

Να ενισχυθούν οι Συμβουλευτικοί Σταθμοί Νέων, που είναι πολύ σημαντικοί για την υποστήριξη των σχολείων. Επίσης τα σχολεία πρέπει να γνωρίζουν τις υπηρεσίες για παιδιά και οικογένειες της περιοχής τους και να μπορούν να παραπέμπουν σε αυτές τους γονείς όταν χρειάζεται.

  • συμμετοχή των μαθητών στην αξιολόγηση των καθηγητών

Μια από τις προτάσεις των ίδιων των μαθητών που υποστηρίζει και ο Συνήγορος είναι να υπάρχει ένα σύστημα ώστε οι μαθητές να συμμετέχουν στην αξιολόγηση των καθηγητών, με κριτήρια όπως η μεταδοτικότητα, η επαφή τους με τους μαθητές, πόσο ενδιαφέρον είναι το μάθημα τους, κλπ.

 

Οι προτάσεις του Συνηγόρου στάλθηκαν στις αρχές Μαΐου 2015 στον Υπουργό Παιδείας κ. Μπαλτά και τον Αναπληρωτή Υπουργό κ. Κουράκη.